Grootsgedrukt
Enquête: 003-Ik geloof dat het scheppingsverhaal letterlijk waar is. Ja Nee
Agenda:   Conferenties & Cursussen ||  Concerten ||  Evenementen ||  Bericht aanbieden

Lessen uit Job

Les 1 - Hoe verhoudt zich ‘het Kwaad’ tot geloven?

Het boek Job gaat over de vaak gestelde vraag: Waarom is er kwaad (Hebr. ra’) in de wereld? Het woord ‘kwaad’ komt 15 keer voor in dit boek. Voor mensen die in de God van de Bijbel geloven is dit een heel moeilijke vraag, die ze liever negeren.

Door Marco van Putten

De eerste vervolgvraag is: Wat is ‘kwaad’? Gedacht wordt aan ‘tegenslag’ en ‘ongeluk’. Toch wordt vaak gezegd: ‘Het komt goed’. Maar wat als het mis loopt? Wie denkt er dan na over het kwaad in de wereld? De eerste reactie is om het ‘probleem’ op te willen lossen. Mensen ervaren ‘kwaad’ pas echt als dit komt in de vorm van pijn en lijden. Zeker als dit langer duurt dan verwacht. Pas dan worden we aangezet om wat langer na te denken. Maar het wordt echt een aandachtspunt als kwaad blijvende schade, pijn of verlies geeft. We kunnen er dan niet meer omheen. Mensen leren zo kwaad kennen ‘door schade en schande’.

Wordt erover nagedacht dan blijkt dat schade, lijden en verlies niet zozeer het ‘kwaad’ is. Dat zijn immers gevolgen veroorzaakt door ‘kwaad’. Toch zijn er mensen die toch iets goeds erin willen zien. Een laatste poging om kwaad te verzachten. Het stijgend aantal zelfmoorden toont dat dit gevaarlijk kan zijn. Belangrijker is dus om het bestaan ervan te accepteren en vast te stellen wat het is. In bijna alle Bijbelboeken wordt dit, in tegenstelling tot veel andere religieuze geschriften, ook gedaan. Te meer, omdat kwaad niet alleen mensen treft, maar ook de hele Schepping. Het boek Job stelt het centraal en daarin komt het van Gods vijand, satan. In andere Bijbelboeken komt naar voren dat God Zelf ook kwaad hanteert (b.v. Js 34:5-6). Daarmee is de tweede vervolgvraag deels beantwoord: Wie geeft ons kwaad? In een andere studie zal hier verder op in worden gegaan.

In de Bijbel wordt kwaad niet als persoon met een eigen wil beschreven, maar dat kwaad soms met opzet wordt gebruikt, soms het gevolg is van omstandigheden, zoals Scheppingskrachten, en soms het (logische) gevolg van onwetendheid of dwaasheid. ‘Kwaad’ wordt in de Bijbel niet alleen omschreven in termen van grote negatieve gevolgen, maar vooreerst als ernstig zondigen, misdadig zijn of vanuit boze intentie iets doen, zoals opzettelijk Gods wil tegenwerken.

In Job (H 1-2) wordt uitgelegd waarom Job kwaad wordt aangedaan. Echter, zonder dat Job dat weet. Dit is dus een dubbele uitleg van kwaad; een persoon wordt opzettelijk kwaad aangedaan door Geestelijke Machten zonder dat die persoon het zelf weet en deze geeft er zijn eigen uitleg aan.

Jobs belangrijkste vraag is: Waarom laat Zijn God hem, die, voor zover hij weet, niets verkeerds tegen God heeft gedaan, dit kwaad overkomen (6:24; 7:20-21; 10:2)? Het kwaad overkwam hem in verschillende vormen. Afgesproken was het verlies van zaken waarmee hij verbonden was en verlies van zijn gezondheid. Veel mensen denken dat dit het enige was dat Job overkwam en dat dit eenmalig was. Maar het kwaad kwam zo totaal dat hij feitelijk uitgestoten werd uit de maatschappij. Job verloor het hoogste gezag (H 29). Daarnaast dragen zijn vrouw, verwanten en huisgenoten hem haat toe (2:9; 19:13-20). Zijn ziekte was zo ernstig dat hij eraan dood zou gaan (7:6, 16). Ook moeten de gesprekken in dit boek worden gezien als een verdere marteling (d.i. kwaad), hoewel deze ook meewerken Jobs vraag uit te werken (d.i. Bijbelonderwijs). Het kwaad over Job was dus voortgaand tot aan de ontknoping.

In enkele verdere studies over het boek Job zullen we Jobs vraag en die ontknoping verder uitwerken.


Reageren