Grootsgedrukt
Enquête: 127- Kunnen christenen nog naar Turkije? Ja Nee
Agenda:   Conferenties & Cursussen ||  Concerten ||  Evenementen ||  Bericht aanbieden

Boek-muziek-film

Menselijkheid aanleren

Erasmus is een bekend geleerde uit de Nederlanden, maar toch niet zo bekend als anderen. Vooral niet onder rechtlijnige gelovigen. Hij was immers een rooms-katholiek humanist die de Reformatie afwees. Bovendien keerde hij zich tegen het Jodendom. Maar is dat beeld wel helemaal juist? Dat wilden de initiatiefnemers van het symposium van het Driestar hogeschool in Leiden onderzocht hebben. Dat heeft geleidt tot een boek met bijdragen van verschillende auteurs. Welke aspecten van Erasmus laten zij zien?

Door Marco van Putten
Klik hier om dit boek te bestellen!

Allerlei aspecten van Erasmus
In het boek wordt erop gewezen dat Erasmus (1467/69-1536) in een heel andere wereld leefde dan de huidige. In zijn tijd kwamen allerlei nieuwe geloofsovertuigingen op en er was de dreiging van een Islamitische invasie vanuit het zuiden. In die omstandigheden wilde Erasmus ‘de boel bijeen houden’; eenheid bewaren in kerk en samenleving (die twee waren volgens hem onlosmakelijk verbonden). Hij wilde daarbij ook ruimte geven aan andersdenkenden. Toch had hij stevige kritiek op de kerk die hem zo dierbaar was, zoals diens scholastiek, de aflaten, het kloosterleven, religieuze verplichtingen en de intolerantie, zoals het verketteren van andersdenkenden. Hij vond het heel belangrijk dat kinderen al heel vroeg goede deugden, zoals verdraagzaamheid en tolerantie, werden bijgebracht, omdat niemand die van geboorte zou hebben.

Boekopbouw
De nadruk van de tien auteurs, sommigen Belgisch, ligt op de opvoeding, pedagogiek en vorming van vooral jonge mensen, want dat was het kader waarbinnen het boek ontstond. Toch is er ook veel aandacht voor het humanisme van Erasmus en hoe dat zich verhoudt met het hedendaagse humanisme en de politieke filosofie. Ook wordt aandacht geschonken aan de waardering die hij kreeg van Reformatorische geleerden. Een aantal afbeeldingen verhelderen de tekst. Voetnoten geven vooral literatuurverwijzingen. Achterin is een korte auteurbeschrijving opgenomen.

Geen protestant
Erasmus was geen conservatief christen, maar wilde allerlei vernieuwingen doorvoeren. Daarbij stond de infusie van de klassieke seculiere literatuur (de algemene openbaring; het voorverhaal op de Bijbel) voorop. Hij maakte een eigen Latijnse Nieuwe-Testamentvertaling uit de Griekse grondtekst met commentaar. Op vele manieren leek Erasmus’ vernieuwing op die van zijn tijdsgenoot Maarten Luther. Hij nam echter afstand van Luther en de reformatie, die volgens hem scheuringmakerij bracht.

Erasmus dacht dat de mens ingeboren goed en tot goed geneigd was en een vrije wil had. Vandaar zijn optimisme over opvoeding tot goede werken. Luther en de protestanten perkten echter de vrije wil sterk in ten gunste van Gods genade en achtte de mens van geboorte kwaad en ertoe geneigd. Toch had Erasmus grote invloed op de reformatorische pedagogiek en indirect op de Statenvertaling.

Evaluatie
Dit is niet zozeer een geschiedschrijving over Erasmus, maar het belicht allerlei aspecten van hem. Het zal ernstige gelovigen amper overtuigen hun bedenkingen over hem op te geven, maar optimistische gelovigen, zoals evangelischen, wellicht wel. Want niet alles wat hij voortbracht blijkt fout. Soms zag hij het juist. Helaas ontbreekt een zakenregister.

Hage, A.L.H. (red.)
Desiderius Erasmus
Over opvoeding, Bijbel en samenleving
Driestarreeks. 2017
De Banier, Apeldoorn
239 pagina’s, € 19,95
ISBN: 9789402900064

Reageren


BASTIAAN

12-07-2018 07:58
Hoe de geschiedenis over Erasmus de humanist oordeelt, daar zijn al veel boeken over geschreven.

Pluspunt van Erasmus (1467/69-1536) was zijn vertaling van het Nw. Testament in het Grieks en de moed om de Latijnse Vulgata/Bijbel waar veel fouten ingeslopen waren opnieuw te vertalen.

Erasmus is vooral bekend geworden door zijn boek: Lof der zotheid dat in vele vertalingen gepubliceerd werd. De RKK komt er niet best vanaf. Erasmus moest niets hebben van het verplichte celibaat, kloosters en monniken die gelovigen terroriseerden.

De historicus Jonathan Israël, schrijft in zijn boek "De Joden In Europa": Maar de exponent van het Chr. humanistische antisemitisme was Erasmus zelf.

Erasmus vreesde voor het opleven van de bestudering van het Hebreeuws...nogal vaak gaan Erasmus' anti-joodse opmerkingen die perken duidelijk te buiten.

Wie het boek van dr. Hans Jansen gelezen heeft: 'Christelijke theologie na Auschwitz...Theologische wortels van Antisemitisme wordt alles duidelijk. Erasmus moest niets hebben van de opbloei in zijn tijd van de Hebreeuwse literatuur. Erasmus heeft zich met hysterische angst verzet tegen de verjoodsing van kerk en samenleving. In navolging van kerkvader Hieronymus schreef hij, het Hebreeuws is een barbaarse taal.

In een boekrecensie door Maarten Stolk in het Ref. Dagblad 16 april 2010 las ik: Desiderius Erasmus noemde het Jodendom een verderfelijke pest' een gevaar voor de kerk van Christus. Joden waren arrogant, onhandelbaar, corrupt en volslagen blind. Voor prof. dr, Hans Jansen is het duidelijk: de 16-de eeuwse ,,prins der humanisten" was een fervent Jodenhater."

Luther die zijn geschriften las deed er nog een schepje bovenop in zijn lasterlijke boeken over het Joodse volk. Een tijdgenoot van Erasmus en Luther, de Straatsburgse hebraïst Wolfgang Capito schreef: ,,Er bestaat niets gevaarlijkers voor de onderwijzing van Christus dan deze meest verderfelijke pest: het Jodendom.

De RKK heeft een geschiedenis van 17 eeuwen antisemitisme. Luther, Calvijn volgden helaas in hun voetspoor met hun prediking: De Kerk is het nieuwe Israël."

Hadden ze de Woorden van Jeshua in Johannes 4:22...Het Heil Is Uit De Joden en Paulus maar beter bestudeerd in Romeinen 9-11. Eerst de Jood en dan de Griek. Romeinen 1.

Erasmus hing ook die achterhaalde Vervangingsleer aan. Hij koesterde een diepe verachting voor de Joodse godsdienst. Ook van bekeerde Joden moest hij niets hebben.

De publicaties van dr. René Süss over het antisemitisme van Erasmus en Luther deden ook veel stof opwaaien. Lees zijn boek: Luther een sympathieke potentaat.

Na de verschijning van het boek: Christelijke theologie na Auschwitz in 1981 zei rabbijn Lody van de Kamp: Hans Jansen, hoogleraar aan de Vrije Universiteit te Brussel, luister eens, je hebt nu laten zien dat christenen medeplichtig zijn aan Jodenhaat. Maar je hebt nog maar het topje van een ijsberg blootgelegd. Er is veel meer studie nodig!!!

Samenvattend: Erasmus onderscheidde zich nauwelijks van Luther die ook virulent antisemitisch was. Beiden vonden dat christenen niet zoveel waarde moesten hechten aan het Oude Testament omdat voor hen het Joodse geloof had afgedaan. We hebben als christenen genoeg aan het Nw. Testament stelde Erasmus. Hele volkstammen christenen denken dat nog steeds in 2018 en lezen nauwelijks Mozes en de Profeten.

Helaas wordt tot op deze dag de antisemitische kant van Erasmus door zijn bewonderaars verdoezeld. Maar...De Waarheid Overwint Altijd!

Israël heeft een gouden toekomst als Jeshua straks in Israël wederkomt op de Olijfberg in Jeruzalem. Zachariah 14 en Handelingen 1.

Alle hedendaagse antisemieten zouden moeten bedenken dat Heel de Bijbel een Joods Boek is zowel het Oude als het Nw. Testament.

Jeshua en zijn 12 Apostelen zijn van Joodse bloede. Mattheus 1:1. Jeshua schreef het allerbeste en laatste Boek van de Bijbel. De 22 hoofdstukken van Openbaring. Daar in Israël zal Hij wederkomen en zijn Rijk openbaren en als Koning der koningen zal Hij vanuit Jeruzalem heel de wereld in Gerechtigheid gaan regeren met zijn 144.000 Ambassadeurs. Openbaring 7 en 14 en Psalm 72 en Openbaring 19.