#T Uitdaging 14-15 december in bus
Enquête: 035-Hebt u wel eens een burn-out gehad? Ja Nee

Gezondheid

Autobiografieën over depressie van groot belang voor begrip en kennis

Autobiografieën over depressie kunnen een belangrijke rol spelen in het verspreiden van kennis over depressie – vaak volksziekte nummer één in de samenleving genoemd. Daarmee leveren ze een belangrijke bijdrage aan het publiek debat, én bieden ze belangrijke inzichten voor patiëntenorganisaties en het brede publiek. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Anne-Fleur van der Meer.

Autobiografieën over depressie kunnen een belangrijke rol spelen in het verspreiden van kennis over depressie – vaak volksziekte nummer één in de samenleving genoemd. Daarmee leveren ze een belangrijke bijdrage aan het publiek debat, én bieden ze belangrijke inzichten voor patiëntenorganisaties en het brede publiek. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Anne-Fleur van der Meer.

Verteltechnieken
Bekende voorbeelden van autobiografieën zijn de bestsellers ‘Pil’ van cabaretier Mike Boddé en ‘Kikker gaat fietsen’ van Maarten van Buuren. Met behulp van gedetailleerde tekstanalyses heeft Van der Meer verteltechnieken onderzocht waarmee in deze en andere recente autobiografische boeken over depressie is geschreven. Zij keek dus niet alleen naar wat er over depressie wordt verteld, maar ook hoe dat gebeurt. Van der Meer: “Het belangrijkste inzicht uit mijn onderzoek is dat de boeken ons met bijzondere verteltechnieken leren wat depressie bij hoofdpersonen en hun omgeving teweegbrengt. Belangrijk is bijvoorbeeld de grote behoefte aan kennis en regie over de eigen gezondheid. Wat je in de boeken ziet zijn de verwoede pogingen deze regie terug te krijgen door bijvoorbeeld het zoeken naar medische informatie. Hoofdpersonen zoeken in medische handboeken, raadplegen zelfhulpliteratuur en websites, informatie die ze vervolgens in de autobiografie een plaats geven.

Autobiografie als zelfhulpgids
Van der Meer vond in de autobiografieën veel quotes van psychiaters, citaten uit handboeken, zinnen uit wetenschappelijke artikelen, kopieën van gezondheidswebsites, enzovoort en ook andere onverwachte bronnen. “Je vindt in de autobiografieën trouwens ook veel verwijzingen naar films en grote literaire werken van bijvoorbeeld Dante, Sartre en Couperus.” Met behulp van zogeheten intertekstualiteitsonderzoek heeft Van der Meer deze referenties onderzocht: op welke manier komen deze bronnen in de autobiografieën terecht? Ze ontdekte dat deze bronnen vaak niet letterlijk worden overgenomen, maar aanpassingen en verdraaiingen ondergaan en dat ze door de hoofdpersonen ook worden becommentarieerd. Zo geven de boeken op hun beurt unieke antwoorden aan patiënten, hun naasten en het brede publiek op de vele vragen waarmee depressie in de samenleving omringd is. “De boeken worden eigenlijk zelf een soort zelfhulpgidsen.”

Depressie in Nederland
Volgens het Trimbos Instituut hebben op dit moment zo’n 800.000 Nederlanders een depressie. Een serieus probleem voor de volksgezondheid. Het onderwerp krijgt dan ook enorm veel aandacht. Van depressiequizzen met BN’ers, feestelijke depressiegala’s en overheidscampagnes op radio en televisie, tot gezondheids-apps en zelftests op het internet. Van der Meer: “Er wordt tegenwoordig veel gedaan om onze kennis over depressie te vergroten én om het taboe weg te nemen dat op depressie rust. Patiënten laten zelf ook van zich horen. Ze delen hun ervaringen met het brede publiek. Opvallend vaak via - goed verkopende - autobiografische boeken waarin ze hun ziekte-ervaringen openbaar maken. Daarmee leveren ze een belangrijke bijdrage aan het publieke debat.”

Anne-Fleur van der Meer promoveert 27 september aan de VU, haar proefschrift “Ladders naar het licht”, is vanaf eind september ook verkrijgbaar als boek (Eburon, Delft).

Bron: VU / Foto: Ron van den Berg

Reageren


Rudy Post

03-10-2018 01:17
Hallo Daan,

Moedig en goed dat je je verhaal vertelt.

Het is alweer zo’n tien jaar geleden dat ik een therapie traject heb kunnen afsluiten, waarbij ik gesprekken voerde met twee therapeuten. Een uit de ‘wereldse’ en een uit de ‘Christelijke’ omgeving.
Alhoewel deze gesprekken mij hielpen om mijn angsten en frustraties te uiten en bespreekbaar te maken, kwam de ware bevrijding pas na intensief gebed. Daarbij heb ik, vanuit mijn autoriteit als kind van God en in de naam van Jezus Christus, de kwelgeesten die mijn leven aan het verpesten waren, bevolen om uit mij te gaan.

Op een moment in mijn slaap, werd ik wakker van een hevig geklop in mijn borst en met een geluid uit mijn keel (waarvan ik niet weet of het van mij zelf afkomstig was) was ineens alles rustig en voelde ik dat ik bevrijd was van de angsten (of noem het angst-geesten) die me jarenlang achtervolgden.

Soms merk ik nog dat er onrust aan het ontstaan is in mijn denken en spreek ik de woorden uit: “elke geest die niet van God is, gebied ik; Ga weg van mij en kom niet terug. Ik breng al jullie gedachten in krijgsgevangenschap, onder de gehoorzaamheid aan Jezus Christus”.
En…daarna is er rust in mijn hart en mijn verstand.

Onderscheiding der geesten
=================
Geliefden, vertrouw niet elke geest. Onderzoek de geesten, om te zien of ze wel van God komen, want onder hen die tot de wereld zijn uitgegaan zijn veel valse profeten. Hieraan herkent u de Geest van God: iedere geest die erkent dat Jezus Christus mens is geworden, komt van God; iedere geest die dit van Jezus loochent, komt niet van God. Het is de geest van de antichrist. U hebt gehoord dat Hij zal komen, maar Hij is al in de wereld, nu al.
Kinderen, u hoort bij God, en u bent sterker dan de valse profeten, want Hij die u bezielt is machtiger dan hij die de wereld beheert. Zij horen bij de wereld; daarom ontlenen zij hun leer ook aan de wereld en luistert de wereld naar hen. Maar wij horen bij God, en wie God werkelijk kent, luistert naar ons. Wie niet van God is, weigert naar ons te luisteren. Zo onderscheiden wij de geest van de waarheid van de geest van de dwaling. 1 Johannes 4:1-6

Daan Verschoor

01-10-2018 05:13
In mijn leven van de laatste 12 jaar heb ik te kampen met een zware depressie. In het eerste jaar werd duidelijk dat de depressie voort kwam uit ptss. Toen werd mij vertelt dat ik mijn hele leven te maken zou hebben met deze aandoening. De ptss kon niet worden aangepakt omdat mijn depressie mij naar zelfdoding zou drijven. Ik had, 12 jaar geleden, een suïcidepoging gedaan. God heeft ervoor gezorgd dat dit mislukte. In de loop der jaren heb ik nog enkele pogingen gedaan maar iedere keer voorkomen.
Ik raakte mijn band met God kwijt en ging niet meer naar de kerk omdat ik te kampen kreeg met een sociale fobie. Grotere groep mensen maakte mij bang. Zo bang dat ik verschillende keren buiten bewustzijn ben geraakt. In het ziekenhuis konden ze geen oorzaak vinden.
Toch raakte ik God nooit helemaal kwijt. Ik wist met mijn verstand dat Hij er was en dat Hij liefdevol was. Alleen ik kon het niet voelen en het bood mij geen verlichting. Ik wist dat mijn depressie mij in de weg stond om Gods aanwezigheid op te merken.
12 jaar kan heel lang zijn wanneer je depressief bent.
In januari had ik een zorginstelling gevonden die het aandurfde om mijn ptss te behandelen. Dat wil zeggen met de kortdurende voorvallen die ik mee gemaakt heb. Ze konden mij niet helpen met een langdurige verwaarlozing en geweld waar ik in mijn leven te maken heb gehad. Daarvoor volg ik nu een groepstherapie.
Enkele weken geleden merkte ik dat God met mij bezig was. Ik wilde meer contact met mensen en met God. Ik schreef mijn predikant een mail en legde dit bij hem voor. Hij antwoordde mij dat het misschien een goed plan was om naar #Hill te komen. Dit is een project om een nieuwe gemeente te stichten in Rotterdam Hilgersberg. Er zijn niet zoveel mensen en er is een open houding naar nieuwe gasten. Ik ben er nu twee maal geweest en heb de bijbelstudie van #Hill twee maal mee gemaakt. Ook heb ik een keer een bijbelkring van mijn oude gemeente meegemaakt.
God heeft gegeven dat ik dit allemaal mee kon maken zonder dat ik bovenmatig veel last van spanningen had. Ik hou er rekening mee dat ik nog wel problemen zal hebben met mijn depressie maar ik voel nu Gods aanwezigheid weer in mijn leven.

Rudy Post

01-10-2018 03:16
Veel mensen zijn zich heel goed bewust van hun onvermogen om een hun depressie(s) te overwinnen maar kunnen, of willen, geen bevredigend antwoord vinden op de vraag; ‘waarom zou ik eigenlijk verder moeten gaan met mijn leven?’
Ze weten, vaak na jaren geestelijke strijd, met die situatie geen raad en hanteren de mogelijkheid om hun leven te stop te (laten) zetten. Ze verkeren in de veronderstelling dat ze na de dood van hun sterfelijk lichaam van de sores af zijn. Waarschijnlijk denken ze dat na die lichamelijke dood ook hun bewustzijn, lees: ziel, niet meer bestaat.
Zoals vele anderen en misschien ook jij, denken ze dat zij zelf baas zijn over hun eigen leven en dood.
Zeker, er kunnen omstandigheden zijn geweest, of nog ontstaan, waardoor zo’n denkwijze of overtuiging te verklaren en/of te begrijpen is.
Gedachten van uitzichtloosheid, de zinloosheid van het leven, trauma’s of een crisis die er flink inhakt, kunnen daarvan oorzaken zijn.

In 2015 constateerde de LHV een toename van mensen met zware psychische problemen in de spreekkamer van huisartsen. www.lhv.nl/actueel/nieuws/huisarts-ziet-toename-zware-psychische-problematiek-spreekkamer.

Zo verwonderlijk is dat niet, want we zijn opgegroeid in een systeem waar wordt geleerd dat alles wat we kunnen waarnemen ontstaan is uit het niets c.q. uit een oersoep. Meestal accepteren we klakkeloos de leerstellingen en de zogenaamde bewijzen van deze wetenschap, zonder ons te verdiepen in de feiten.
Waarom wordt ons niet geleerd om kritisch te onderzoeken of het aan ons overgeleverde wereldbeeld en de reden van ons bestaan wel redelijk of waar is?
Waarom zoeken we wel jaarlijks onze vakantiebestemming uit en hopen we op een fijne vakantie, maar zijn we meestal passief om uit te zoeken waarom we überhaupt bestaan c.q. wat onze werkelijke (eind)bestemming is?

Wanneer we ervan uitgaan dat we uit het niets zijn ontstaan, wie zal dan bepalen wat goed en slecht is.
Is liegen, bedriegen, vreemdgaan, echtscheiding, seks met wie dan ook en/of met dieren, verkeerd?
Hebben we het recht om ons zelf en/of ongeboren kinderen te doden?

Een samenleving waarin de ‘alles moet kunnen’ denkwijze en praktisch elk soort gedrag als normaal wordt geaccepteerd, is te vergelijken is met een hoeveelheid geavanceerde apparaten/robots die hebben besloten om zelf de handleiding voor hun functioneren te schrijven. Dus niet het exemplaar te accepteren dat door de ontwerper(s) van ‘deze apparaten’ is samengesteld en bijgevoegd.
De heersende opvatting in zo’n samenleving is; ‘Naast of boven mij, is er niets anders. Geen opperwezen of God en geen absolute universele waarheid. Ik bepaal zelf wat de (on)zin van het leven is en hoe ik/wij ermee wens(en) om te gaan’.
Kortom: Wijzelf bepalen onze normen en waarden.

René Diekstra stelde in een van zijn columns eens de vraag: Is het leven een recht, of een voorrecht?
Deze vraag roept echter weer volgende vragen op, zoals:
1. als het leven een recht is, bij welke rechtbank
moeten we dan zijn om ons recht te halen?
2. als het leven een voorrecht is, wie geeft ons dan dat
voorrecht?

Waarom blijft het merendeel van de psychiatrie en de hulpverlening ontkennen dat de mens door God gemaakt en op deze wereld is geplaatst om ‘Leven en overvloed te hebben’?

Jezus dan zei opnieuw tegen hen:
Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Ik ben de Deur voor de schapen. Allen die vóór Mij gekomen zijn, zijn dieven en rovers, maar de schapen hebben niet naar hen geluisterd.
Ik ben de Deur; als iemand door Mij naar binnen gaat, zal hij behouden worden; en hij zal ingaan en uitgaan en weide vinden. De dief komt alleen maar om te stelen, te slachten en verloren te laten gaan;
Ik ben gekomen, opdat zij leven en overvloed hebben (Johannes 10:7-10, HSV).
-------------------
Want onze strijd is niet gericht tegen vlees en bloed, maar tegen de heerschappijen, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers van deze duisternis en tegen de geesten van het kwaad in de hemelse regionen.
Grijp daarom naar de wapenrusting van God om weerstand te kunnen bieden op de dag van het kwaad en staande te blijven, strijdend tot het einde.
Stel u op, de waarheid als een gordel om uw middel, de gerechtigheid als een pantser om uw borst, de ijver voor het evangelie van de vrede als schoeisel aan uw voeten. Draag steeds het schild van het geloof, waarmee u alle brandende pijlen van het kwaad kunt doven.
Draag ook de helm van de redding en het zwaard van de Geest, dat wil zeggen, het woord van God.

Efeziërs 6:12-17 Willibrordvertaling (editie 2012)