Waar staat Hemelvaartsdag voor?

0
141

Hemelvaartsdag wordt niet in alle landen gevierd. Het heeft er mee te maken dat mensen niet goed begrijpen waar het voor staat. Gelovigen behoren het te weten. Maar zelfs onder hen zijn er die het niet doorgronden. Wat staat erover in de Bijbel?

Hemelvaartsdag is de dag waarop de Here Jezus naar de hemel werd opgenomen. Volgens de Bijbel keerde Hij daarmee terug naar Zijn thuis (Jh 6:38). Hoewel hij op aarde kort als Mens heeft geleefd, leefde Hij al eeuwen daarvoor in de hemel. Hemelvaartsdag vertegenwoordigt dus het herstel van de normale orde: een Hemeling die terugkeert naar Diens eigenlijke plaats. Toch staat Hemelvaartsdag voor iets dat nog groter is. Dat Hij daar in de hemel Zijn werk zal voortzetten. Ook is er de belofte dat Hij op dezelfde wijze – vaart tussen twee werelden – weer terugkeert naar de aarde (Hnd 1:11). Kortom, Hemelvaartsdag zegt iets over de status van de Here Jezus en over de voortgang van Zijn werk. Hoe zit dat?

Komst van de Zoon
Hoewel de mensen niet voortdurend leefde met het besef van wat er in de hemel was en daar gebeurde, was de vleeswording van de Zoon van God een nieuwe openbaring voor hen [1]. Hoewel de droom van de patriarch Jakob had geopenbaard dat er voortdurende en intense uitwisseling plaatsvindt tussen hemel en aarde (Gn 28:12) [2], stond niemand erbij stil dat God een Zoon in de hemel had. Op aarde maakte Hij Zijn afkomst sinds de oorsprong van de schepping bekend (Mt 13:35), maar dat Hij naar Gods Plan naar aarde was gezonden (Jh 3:17).

Op het moment van Zijn komst was Israël op een ‘dood spoor’. De Joden hadden een brandende begeerte om na ruim 500 jaar overheersing weer onafhankelijkheid te zijn. Maar onafhankelijkheid wordt alleen verkregen door de vijanden ervan te bedwingen of door met die vijanden een bondgenootschap aan te gaan. Veel Joden zochten toentertijd echter die onafhankelijkheid niet uit de Hand van God, maar in eigen kracht.

Het krijgen van onafhankelijkheid wat betreft Israël – Gods Eigendom – is natuurlijk een zaak van God. Daartoe had Hij het eerder gebruikte [3] ambt van messias gegeven. Alleen was het Israëls tijd helemaal niet voor onafhankelijkheid, maar voor hun van God heel lang verwachte bekering [4]. De komst van Gods Zoon zou uiteindelijk wel leiden tot onafhankelijkheid, maar Hij kwam eerst als hun Bijbelleraar. Niet als hun Messias.

Doordat Hij het Pésachoffer vervulde door Zijn marteldood heeft Hij het ambt van Gods Messias, waartoe Zijn Vader Hem opleid, wel geïnitieerd. Alleen de betekenis van dit offer leek voor Israël onbegrijpelijk en te geestelijk. Ze verwierpen dus bewust zowel Gods weg tot bekering als Zijn weg tot onafhankelijkheid en maakte daardoor hun schuld vol [5].

Voortzetting verborgen heil
Toch wist de Zoon een rest van Israël te overtuigen van Gods boodschap zodat zij toetraden tot Gods Nieuwe Verbond die Hij bemiddelde. Daarna moest Hij terugkeren naar de hemel. Net zoals Mozes vlak voordat Israël het beloofde Land binnentrok ‘verdween’, zo ‘verdween’ de Here Jezus vlak voordat Gods volk diens opdracht ging vervullen. Door de dood van Mozes kon de allerhoogste plaats van Aäron als de hogepriester van Israël naar voren komen. De Here Jezus was in Zijn aardse bediening Mozes opgevolgd als intermediair van Gods Verbond (Dt 18:17-19), maar Hij volgde in de hemel Aäron op als hogepriester. Dat duidt op de goddelijkheid [6] van de Here Jezus: Hij is zowel opvolger van Mozes als van Aäron en niet alleen opvolger, maar ook vervuller. Hij is groter en Anders dan Mozes en Aäron. Mozes hielp Israël verlost te worden van de macht Farao, maar de Here Jezus deed dit met de macht van satan. Aärons dienst kon slechts gedeeltelijke en tijdelijke verzoening geven, maar de Here Jezus gaf volledige en blijvende verzoening.

Maar wat de Here Jezus bewerkte was tussen God en de gelovige, omdat Israël als natie Hem verworpen had. Zijn verlossing en verzoening kunnen alleen door individuele gelovigen worden aangenomen [7] maar is niet vertegenwoordigd in een instituut, niet zichtbaar voor de wereld. In de wereld werd Israël door God verbannen en de Tempel verwoest, daardoor ontstond er verwarring. Vandaar dat het christendom opkwam en de kerk werd ingesteld [8].

Noodzakelijkheid hemelvaart
In de Bijbel komt het concept van noodzakelijkheid der dingen naar voren. Het was noodzakelijk dat er een watervloed kwam in de tijd van Noach, een verwarring van de torenbouwers in Babel, de gang van Abram naar het land Kanaän, de verwijdering van Ismaël van Izak en Jakob van Esau, de uittocht van Israël uit Egypte, de vorming van een natie Israël binnen Gods volk en ook de verwijdering [9] van Mozes. Evenzo, was het noodzakelijk dat het verblijf van de Here Jezus op aarde een einde had. Hij moest naar de hemel terugkeren. God had het bevolen.

Natuurlijk was deze noodzakelijkheid door de betrokken mensen en ook de gelovigen in die generaties die ermee geconfronteerd werden niet altijd begrepen en vaak ook niet uit Gods Hand geaccepteerd. Denk aan Job, die zich tegen Gods handelen verzette. Maar ook zijn lijden was noodzakelijk in het geheel van Gods heilsplan.

Wat was de noodzaak van de hemelvaart van de Here Jezus? Voorop staat dat Hij gestorven was en dus eigenlijk naar de mens gesproken al uitgefaseerd was. Toch werd Hij opgewekt uit het dodenrijk in een verheerlijkt Lichaam, waardoor aangetoond was dat Hij de weg geopend had voor de gelovigen naar een verheerlijkt leven in de nieuwe schepping [10]. In de huidige schepping is er geen plaats voor Iemand met een verheerlijkt lichaam. Dan is er het punt dat Zijn missie als Bijbelleraar en Verbondsbemiddellaar op aarde ten einde was. Hij maakte plaats voor de apostelen, profeten, herders en leraren die Zijn nalatenschap moesten voortzetten.

Bovenal is er het belangrijke punt dat Hij aan een andere fase van de vervulling van Zijn opleiding tot Gods Messias toe was. Nadat Hij Zichzelf als Pésachoffer aan God gebracht had stond Hem het ambt als kohen gadol (Israëlitisch hogepriester) te wachten in Gods Tempel in de hemel. De invulling ervan was vooral dringend omdat de Tempel op aarde vernietigd zou worden [11]. De gelovigen [12] zouden moeten kunnen terugvallen op zijn dienst van vergeving en verzoening. Maar Hij maakte ook plaats voor de Heilige Geest (Jh 16:7), Die God, naar Zijn eerdere beloften, zou uitstorten op Gods volk (Joël 2:28) [13].

De veertigste en tiende dag
Waarom valt hemelvaartsdag op de veertigste dag na Pésach (Pasen)? De tijd tussen Pésach en Pinksteren is 49 dagen. In het Jodendom worden deze dagen terecht geteld (de Omertelling). Pinksteren is, zoals de Griekse betekenis van het woord ook aangeeft, de 50ste dag na Pésach. Die hele periode staat dus in het teken van het herdenken van de uittocht uit Egypte en de opgang naar het beloofde Land. Christenen zien dit vaak als zaken die alleen de natie Israël aangaat en dus niet voor hen zijn bestemd. Immers, zoals hiervoor gesteld, Israël werd door God verstrooid. Echter, christenen vertegenwoordigen tegenwoordig dan wel Gods volk op aarde, maar daarmee is Israël zeker niet irrelevant geworden.

De veertigste dag is niet alleen relevant voor de noodzakelijkheid van de hemelvaart van de Here Jezus. Het heeft ook verband hebben met de vervulling van Pinksteren. Omdat Pinksteren de vervulling is van de Pésachtijd en God ervoor koos op die dag Zijn belofte van de uitstorting van Zijn Geest waar te maken, benadrukt Hij daarmee opnieuw de eerdere vervulling van het Oudtestamentische Pésach door het werk van de Here Jezus. Doordat Hij dat deed, vervult God daarmee ook Pinksteren. Een samenwerking tussen Vader en Zoon of de bevestiging van de Zoon door de Vader. God laat dus het verband zien tussen Pésach en Pinksteren die in het Jodendom ook bestaat, maar helaas niet in het christendom.

De veertigste dag is relevant, omdat het ook de tiende dag is voor Pinksteren. De Here Jezus heeft de bijna 40 dagen die Hem restte benut om Zich te tonen aan de gelovigen. Daarmee wilde Hij twijfel wegnemen onder de twijfelaars en verwarring onder de verwarden onder de gelovigen, zoals de apostel Thomas. Het getal 40 heeft meerdere betekenissen, maar het getal 10 staat voor menselijke volheid en het getal 4 voor de aarde. Het getal 40 staat dan voor de completering van Zijn aardse misse en Zijn kortstondige Mens-zijn.

In het Jodendom heeft de tiende dag ook bijzondere betekenis. In dit geval de verwijzing naar de Verzoendag (Jom Kippoer): de tiende dag van de zevende maand [14]. Dat Hemelvaartsdag tien dagen voor Pinksteren valt laat zien dat het werk van de Here Jezus in verband staat met Gods eindoordeel, wat namelijk ook het thema is van Verzoendag. Hij heeft dat afgewend [15] voor hen die toegetreden zijn tot het Nieuwe Verbond.

Begin belangrijke tussenfase
Hemelvaartsdag staat ten slotte voor het begin van de tussenfase. Zijn komst als Bijbelleraar, Verbondsbemiddellaar en Zijn Pésachoffer markeren het begin van de Messiaanse tijd: de komst [16] van Gods Koninkrijk naar de aarde. Zijn opwekking was iets uitzonderlijks, iets van de nieuwe schepping in de oude schepping. De gelovigen hebben Hem in die hoedanigheid bijna 40 dagen kunnen zien. Als vooruitblik op wat vast en zeker is komen te staan bij God. Maar dit kon natuurlijk niet voortduren.

Hij keerde naar de hemel terug, waar ook de Vader verblijft, om de Tempeldienst aan God uit te voeren. Een overvol en druk ambt, te meer omdat de satan verontrust is geraakt door al deze gebeurtenissen. Zo ontrolt zich zijn plan en Gods heilsplan, tot Hij Zijn Zoon het teken geeft om het ambt van Gods Messias op te nemen en vanuit de hemel af te dalen [17] om Zijn vijanden te bedwingen.

+++
[1] Een confrontatie met die bedrijvigheid in de hemel.
[2] Wat een indicatie is dat de hemel sterk op de fysieke wereld betrokken is.
[3] Mozes bekleedde dit ambt als eerste.
[4] Eigenlijk sinds de terugkeer uit hun eerste verbanning rond 537 v.Chr..
[5] Kort daarna gebeurde waarvoor ze waren gewaarschuwd. Ze werden door God verstrooid onder de natiën.
[6] Bovenmenselijkheid en hemelse afkomst.
[7] Hoewel binnen het collectieve verband van Gods volk en het Nieuwe Verbond.
[8] Alleen gingen de christenen zich ook vastklampen aan de politieke macht met alle nare gevolgen van dien.
[9] God doodde hem.
[10] Hij had echter de dood niet afgeschaft, want dat staat nog te gebeuren (Opb 20:14).
[11] Wat minder dan 40 jaar later gebeurde in het jaar 70.
[12] Vooral de gelovigen die ingetreden waren in het Nieuwe Verbond hadden daar rechtens toegang toe.
[13] De Heilige Geest zorgt voor de overdracht van de vergeving en het heil door de eredienst van de Here Jezus in de Tempel in de hemel.
[14] Op de Bijbelse kalender.
[15] Maar toch is Jom Kippoer nog niet vervuld. Dat staat nog te gebeuren in het Messiaanse Koninkrijk. Het gaat immers om de toekomstige verzoening van Israëls schuld.
[16] Dit staat in het teken van al wel, maar nog verre van volledig.
[17] Ook dit zal een uniek gebeuren worden. Onvergelijkelijk met Zijn vleeswording, want Hij zal niet weer langs de natuurlijke weg uit een zondig mens geboren worden in een sterfelijk menselijk lichaam. Het kan niet anders dan dat Hij zal terugkeren in Zijn verheerlijkt Lichaam.