Welk offer bracht de Here Jezus?

0
55
Volgens traditioneel christelijke uitleg staat het offer van de Here Jezus voor de volledige verlossing, vergeving en verzoening van de zonde van de hele mensheid. Echter, Israël werd kort na Zijn offer door God verbannen en christenen zondigen tot op deze dag. Zijn deze tegenstrijdigheden in de Bijbel verklaard?

Door Marco van Putten

Een offer is een gewijd geschenk aan een godheid. Tegenwoordig wordt het echter geïnterpreteerd als iets uitzonderlijks geven. Iets heel kostbaars, iets waarvoor heel veel moeite gedaan is of voor een speciale gelegenheid is gegeven. Deze interpretatie komt echter van de ruilhandel. De een geeft de ander wat en verwacht iets terug. Dit is echter een heidens (offer)principe. Offeren is in de Bijbel heel wat anders.

Bijbels offer
Toegegeven, in de Bijbel is een offer oorspronkelijk een geschenk aan God (Gn 4:3-4). Adam begon er mee, want er was altijd al onderscheid tussen God en mens. Maar het was geen offeren om Gods opmerkzaamheid te smeken, zoals later gebruikelijk werd, maar alleen bedoeld om hem te eren (Gn 2:15). God had immers directe omgang [1] met Adam (Gn 3:8). Na Adams geloofsafval (Gn 3:6) kreeg het offeren aan God een zeer negatieve betekenis voor de mens. De mens was in de macht van satan gekomen [2], waardoor offeren in een ander kader kwam te staan [3]. Niet alleen moest van toen aan wel Gods opmerkzaamheid worden afgebeden, want God had Zich van de mens verwijderd, maar er werd ook plaatsvervangend geofferd voor eenmalige tijdelijke (ver)lossing, wijding en vergoeding. Het (ver)lossingsoffer was een manier van vrijkoping om het leven van de gelovige te laten voortbestaan [4]. Al deze nieuwe manieren van offeren zijn niet door mensen maar door God ingesteld (Gn 3:21). Het offeren ondersteunde een gebed voor herstel. Uiteindelijk was het alleen Gods genade dat herstel gaf. Het offeren benadrukte ook dat God als Eigenaar van de mens gekend wilde zijn. Het Bijbelse offeren is dus fundamenteel anders dan dat in de heidense wereld.

Doelen van Bijbelse offers
In de Bijbel hebben offers aan God verschillende doelen:

1.

God vereren (oorspronkelijk)

2.

Gods aandacht vragen

3.

(Ver)lossen

4.

(In)wijden

5.

Vergeven, vergoeden of verzoenen

Kruisiging en Pésach
Welke doel had het offer van de Here Jezus dan? Op het eerste gezicht lijkt de dood van de Here Jezus niets te maken te hebben met een offer aan God. Hij werd dan wel door de godsdienstige Hoge Raad (Sanhedrin) van Israël ter dood veroordeeld (Mt 26:66), maar zij lieten de voltrekking van de straf over aan de Romeinse bezetter. Die kozen voor de toentertijd gangbare doodstraf voor halsmisdadigers (hoogverraad) [5]; de marteldood door kruisiging. Hoe kan in de Bijbel toch beweerd worden dat de voltrekking van een doodstraf een offer aan God was (Hb 9:14)?

De Here Jezus had een godsdienstige bediening. Dat blijkt ook uit Zijn veroordeling door het Sanhedrin (Mt 26:63-66) [6]. Daar komt bij dat Zijn dood ten tijde van het Bijbelse Pésachfeest (Pasen) was en dus daar ook iets mee te maken kan hebben. Dat verband wordt bevestigd in de Bijbel. Het beschrijft Zijn dood als een diepere vervulling van Israëls Uittocht uit Egypte wat met het Pésachfeest wordt herdacht (1 Kor 5:7). Voorafgaande aan de eerste Pésach had God aan Mozes bevolen dat de Israëlieten een rein dier aan God moesten offeren, het bloed ervan aan de deurposten moesten smeren en het meteen die avond voor de Uittocht in haast moesten opeten. Daardoor zou God het verderf over Egypte aan Israël laten passeren. Het verderf was de dood van al het mannelijke eerstgeborenen van mens en dier (de 10de plaag; Ex 11:4-5).
Als het offer van de Here Jezus een vervulling is van Pésach, dan is Zijn dood als nieuw Pésachoffer op te vatten (Lc 22:19-20). Maar ondanks dat offer heeft God Israël in de eerste eeuw van onze jaartelling van Zijn Aangezicht verbannen [7]. Hoe kan dat?

Pésach voor gelovigen uit de natiën
Als het Pésachoffer van de Here Jezus een vervulling is van het Bijbelse Pésach, dan ligt het voor de hand aan te nemen dat die vervulling een veel grotere betekenis heeft dan het oorspronkelijke. Dat laatste gaf Israël verlossing van de onderdrukking van Egypte; hun Uittocht. Maar het Pésachoffer van de Here Jezus gaf het tegenovergestelde voor Israël; hun verstrooiing onder de volken (Eze 5:10). Dit is een moeilijk punt, dat verheldering vraagt.
De 12 apostelen die de Here Jezus aanstelde (Mt 10:1) vertegenwoordigden Israëls 12 stammen (Mt 19:28), maar wel slechts een rest van Israël. Het oorspronkelijke Pésach bevrijdde echter heel Israël. Het werk van de Here Jezus staat dus in het teken van ‘al wel, maar nog niet helemaal’ en dat ten gunste van de (potentiële) leden van Gods volk (Rm 11:12, 26). Maar kan het Pésachoffer van de Here Jezus wel bedoeld zijn voor de mensheid zoals beweerd wordt, want Pésach is immers Israëls geschiedenis?

Israël had oorspronkelijk een roeping voor de mensheid (Js 49:6). Gods heil zou via Israël tot de mensheid komen. Maar doordat de mensheid sinds de zonde van Adam onder de slavernij van satans macht kwam (Gn 3:15, 22) kon eigenlijk alleen God dat doen (Lc 18:26-27). Het Pésachverhaal laat het zien. Net zoals Israël door God verlost werd uit de macht van Egypte, zo verloste Hij uit de macht van satan. Hier wordt de diepere vervulling van het offer van de Here Jezus duidelijk; het maakt Pésach algemene geschiedenis [8].

Pésach kan dat namelijk ook zijn, want Israël werd namelijk pas weken (50 dagen) na de Uittocht uit Egypte een natie [9]. Het was oorspronkelijk dus een offer voorafgaande aan het ontvangen van Gods verbond in de Sinaï (Rm 3:21). Evenzo werd het Nieuwe Verbond pas na het offer van de Here Jezus gesloten; op de Pinksterdag. Vandaar dat ook vreemdelingen die niet uit Israël geboren waren ook deel konden hebben aan de verlossing door het oorspronkelijke Pésach (Ex 12:38). Toch was het specifiek bedoeld voor Israël en werd Egypte voor hen door God geslagen. Op dezelfde wijze blijft de mensheid onder satans macht, maar worden alleen gelovigen, de eerstelingen uit de natiën [10], ervan verlost door deel te hebben aan het Pésachoffer van de Here Jezus.

Pésach voor Israël
Maar heeft het offer van de Here Jezus dan geen specifieke betekenis voor Israël? Sommigen stellen dat, maar als dat waar zou zijn dan is de Here Jezus echter niet de Messias. In Bijbelse zin is dat ambt namelijk in de eerste plaats gericht op (het herstel van) Israël. Hun herstel is nodig voor de vervolmaking van het werk van de Here Jezus en volkomenheid van heel Gods volk. Israël moet weer Gods volk zijn. Wat is dan die specifieke betekenis van Zijn offer voor Israël? Volgens Jesaja 53:10 moet de schuld [11] (Hebreeuws ‘asjam; Lv 6:1-5) van Israël verzoend worden door Gods bijzondere Dienaar (de Messias). Israëls huidige verbanning ‘bewijst’ dat het niet verzoend is met God. Ook andere profeten geven een beschrijving over hoe de verzoening van Israël zal resulteren in een uiteindelijk altijddurend Nieuw Verbond met God [12]. Pas als dat toekomstige schuldoffer aan God is gebracht [13], dan zal Israëls herstel in Gods volk gerealiseerd worden [14]. Het Pésachoffer van de Here Jezus heeft die schuld niet ingelost [15].

Toch heeft het Pésachoffer van de Here Jezus ook betekenis voor Israël. Ook zij zijn onder satans macht, zoals alles sinds Adam onder die zondemacht besloten ligt, ondanks Zijn Pésachoffer. Het verbond, dat Mozes bemiddelde, is ook in dat kader gesloten [16]. Israëlieten die echter het evangelie van de Here Jezus aannemen krijgen dus ook vandaag al deel aan dat wat Zijn Pésachoffer bewerkte; verlossing van satans macht.

Vergeving en verzoening
Vergeving is nodig om schuld die iemand bij een ander heeft in te lossen. Zonder vergeving blijft die schuld open staan en elke schuld eist vergoeding. Maar vergeving betekent niet dat alles bij het oude is. Om dat te herstellen is verzoening nodig. Verzoening is herstel en instandhouding van de band tussen personen. God heeft met het sluiten van Verbonden laten zien dat Hij Zich blijvend wil verbinden met de mens. Vergeving van God ontvangen is alleen voldoende als de gelovige die band heeft aanvaard en ernaar leeft. Bij het aannemen van Gods Nieuwe Verbond na Pésach – de uittocht (uit het heidendom) – worden God en de gelovige verzoend. Israël werd met God verzoend in de Sinaï en dat gebeurd ook voor gelovigen uit de mensheid die God nooit gekend hebben wanneer ze Zijn Verbond aannemen. Vergeving en verzoening staan echter ‘los’ van het Pésachoffer van de Here Jezus. Maar het Nieuwe Verbond kan alleen aangenomen worden door Zijn voorafgaande Pésachoffer [17]. Zijn Hogepriesterschap, dat Hij ontving na Zijn Hemelvaart, geeft vergeving en verzoening en is Zijn huidige Nieuwe Verbondsambt [18]. Gods vervulling van Zijn heilsinstelling volgen elkaar dus op, in plaats van dat alles tegelijk gebeurd, zoals wel gedacht wordt.

Evaluatie
Het offer van de Here Jezus is pas het eerste collectieve offer dat Hij aan God bracht. Zijn diepere vervulling van het Pésachfeest is dat Gods eindoordeel passeert aan gelovigen en dat die vrijgezet worden om dat Nieuwe Verbond aan te nemen [19].

Het is niet mogelijk dat de Here Jezus ermee onvoorwaardelijk alle zonden van heel de mensheid heeft vergeven. Hij heeft namelijk ook Israëls schuld er niet door vergeven, hoewel zij rechtens voorrang tot Gods vergeving hebben. Toch is Zijn Pésachoffer voor de mensheid bedoeld en niet specifiek voor Israël [20]. Dat bewijst dat er nog een specifiek toekomstig offer gebracht moet worden ter verzoening van Israël met God [21]. Dat staat nog op Gods planning. Israël zal weer deel uitmaken van Gods volk [22].
Het offer van de Here Jezus is geen Tempeloffer en kan de Tempeloffers dus niet vervangen, zoals onjuist geïnterpreteerd wordt. Hij werd immers kort na Zijn Pésachoffer Hogepriester in de Tempeldienst van de hemel (Hb 8:1-2) [23].

Het Pésachoffer van de Here Jezus staat voor een geestelijke omwenteling door de verlossing van gelovigen uit de macht van satan over de mensheid. Het is de noodzakelijke ‘uittocht’ die God geeft uit de heidense wereld [24]. Op deze verlossing volgen de vergeving en de verzoening, net zoals de Israël pas later toegang kreeg tot vergeving en verzoening bij de berg Horeb. Allerlei dogma’s hebben echter een verkeerde, doorgeschoten voorstelling gegeven aan het offer van de Here Jezus, die Zijn toekomstig ambt als Messias negeren en er ook strijdig mee zijn! Maar een juist begrip van Zijn offer kan alleen maar tot zegen zijn.

—–
[1] Toch vermoeden velen dat God een verbond met Adam sloot.
[2] Deze macht, die God niet gewild heeft, is dus ouder dan Adam. Satan was ook eerder geschapen.
[3] Het oorspronkelijke offeren (alleen om God te eren) raakte op de achtergrond.
[4] Het verving in zekere zin het eten van de Boom des Levens. Maar het offer gaf wel de geestelijke genezing ervan, maar niet diens genezing van de fysieke dood.
[5] De Here Jezus zou de leider van een opstand tegen de Romeinen zijn geweest door Zichzelf ‘Koning van de Joden’ te noemen (Jh 19:12).
[6] Zijn veroordeling door de Romeinen is een bijzaak die afgedwongen werd door de godsdienstige leiders.
[7] Dit werd zichtbaar vanaf de verwoesting van de Tempel in Jeruzalem (70 n.Chr). Het offer van de Here Jezus kan dus niet bedoeld zijn voor Israël, maar voor een ander collectief, een ander volk van God. Namelijk gevormd door gelovigen uit de natiën. Vanaf toen voorlopig exclusief Israëls collectief.
[8] Het feest van alle gelovigen.
[9] Bij de berg Horeb in de Sinaï woestijn.
[10] In het Nieuwe Verbond is het particularisme van Israël opgeheven ten gunste van wereldwijde zending.
[11] Namelijk door het verbreken van Gods Verbond en diens Torah (Js 24:5).
[12] Het Nieuwe Verbond dat de Here Jezus inwijdde zal dus vernieuwd (vervuld) worden.
[13] In tegenstelling tot het Pésachoffer is het schuldoffer een Tempeloffer (Lv 7:1-10). Dat kan niet door heidenen (Romeinen) en mag niet buiten het Tempelterrein worden gebracht.
[14] Het zal de diepere vervulling zijn van de Verzoendag (Jom Kipoer).
[15] Dit in tegenstelling tot een christelijk dogma dat onjuist stelt dat de Here Jezus het volmaakte verzoeningsoffer op het kruis heeft gebracht.
[16] Ook in die zin heeft het Nieuwe Verbond een beter kader, namelijk dat voorafgaande van diens sluiten satans macht over de gelovige verbroken werd.
[17] Het christendom heeft het Pésachoffer van de Here Jezus door de eeuwen heen steeds ‘gewichtiger’ gemaakt. Gevolg: hoe meer het vertegenwoordigde, des te passiever werden gelovigen.
[18] Dat Gods volk vergeven en verzoend is blijkt uit het feit van de uitstorting van de Heilige Geest op de Pinksterdag (de diepere vervulling van het Wekenfeest).
[19] Net zoals Israël door de Uittocht werd bevrijd uit de macht van Farao om vrijwillig Gods Verbond bij Horeb aan te nemen.
[20] Hoewel Israël ook tot de mensheid behoort.
[21] De volheid van het Nieuwe Verbond moet dus nog komen.
[22] Israël kan, sinds God hen verstrooide onder de natiën, niet meer functioneren als Gods volk.
[23] Zijn huidige Tempeldienst in de hemel bevestigt die dienst.
[24] Nog geen fysieke, maar eerst een geestelijk erbuiten geplaatst zijn. De fysieke realisatie is pas in de toekomstige nieuwe Schepping na de opstanding.